Genişletilebilir interbody kafeslerde subsidans riski: literatür özeti

Yazı, lomber interbody fusion uygulamalarında genişletilebilir ve statik kafesleri karşılaştıran meta-analizleri, risk etkenlerini inceleyen çalışmaları ve biyomekanik verileri bir araya getiriyor. Sonuçlar çalışmalar arasında tutarlı değildir; bu nedenle her bulgu kaynağı ve bağlamıyla birlikte aktarılmıştır.

Subsidans nasıl tanımlanıyor

Subsidans, interbody kafesin komşu omur uç plaklarına gömülerek disk yüksekliğinin ameliyat sonrasında azalmasıdır. Çalışmalar bu durumu farklı eşiklerle tanımlar; örneğin genişletilebilir kafeslerle yapılan bir seride ortalama ön ve arka disk yüksekliğinin ameliyat hemen sonrasına göre yüzde 25'ten fazla azalması subsidans kabul edilmiştir [7]. Tanım, ölçüm yöntemi ve takip süresi değiştikçe bildirilen oranlar da değişir. Aşağıdaki karşılaştırmalar okunurken bu farkın akılda tutulması gerekir.

Lateral interbody füzyon üzerine yapılan bir sistematik derleme iki ayrı subsidans tipi tanımlar: uç plak hazırlığı ya da kafes yerleştirilmesi sırasında oluşan intraoperatif uç plak hasarı ve ameliyat sonrasında zamanla gelişen geç subsidans [9]. Bu ayrım, risk etkenlerinin de farklı olabileceğini gösterir. Genişletilebilir kafeslerde genişletme kuvvetinin uç plağı zayıflatabileceği endişesi, birinci tipe özellikle dikkat çeker [7]. Klinik etkisi ise çalışmadan çalışmaya farklı bulunmuştur.

Genişletilebilir ve statik kafes karşılaştırmaları

Genişletilebilir kafesler, dar bir koridordan yerleştirilip yerinde yükseltilebilmeleri nedeniyle uç plak hasarını azaltma ve disk yüksekliğini daha iyi restore etme beklentisiyle geliştirilmiştir. Ancak bu beklentinin subsidans oranlarına yansıyıp yansımadığı konusunda yayınlar farklı sonuçlar vermektedir. Aşağıdaki iki alt başlık, toplu analizleri ve uzun takipli bir seriyi ayrı ele alıyor. Çalışmaların çoğu retrospektiftir.

Meta-analizlerin farklı sonuçları

Farklı yıllarda yayımlanan meta-analizlerin subsidansa ilişkin bulgularını yan yana görmek, literatürdeki çelişkiyi daha net ortaya koyar. Listedeki çalışmalar hasta grubu, cerrahi yaklaşım ve subsidans tanımı bakımından birbirinden farklıdır. Bu yüzden oranlar doğrudan karşılaştırılmamalı, her biri kendi bağlamında okunmalıdır. Kaynak numaraları yazının sonundaki listeye karşılık gelir.

• Jenkins ve ark., 2020 [1] — Kapsam: Lomber füzyon, 11 makale; Subsidansla ilgili bulgu: Genişletilebilir kafeste %5,5–10,0, statik kafeste %6,0; genişletilebilir kafes lehine açık kanıt yok
• Calvachi-Prieto ve ark., 2021 [2] — Kapsam: Minimal invaziv lomber interbody füzyon, 14 makale, 1.129 hasta; Subsidansla ilgili bulgu: Subsidans insidansı genişletilebilir kafeste 0,03, statik kafeste 0,27
• Lee ve ark., 2023 [3] — Kapsam: Lomber interbody füzyon, 13 çalışma, 1.700 hasta; Subsidansla ilgili bulgu: Subsidans oranında anlamlı fark yok; ön disk yüksekliği ve segmental lordozda genişletilebilir kafes lehine fark
• Daher ve ark., 2026 [4] — Kapsam: Transforaminal lumbar interbody fusion (TLIF), 15 retrospektif çalışma, 2.247 hasta; Subsidansla ilgili bulgu: Statik grupta daha düşük subsidans eğilimi (OR 0,50; %95 GA 0,25–1,00; p = 0,05)
• Shehniamirkhan ve ark., 2026 [5] — Kapsam: Minimal invaziv TLIF, 23 çalışma, 1.838 hasta; Subsidansla ilgili bulgu: Havuzlanmış subsidans %12,8 ve %25,7 (genişletilebilir lehine); yalnız 3 çalışma doğrudan karşılaştırma

Shehniamirkhan ve arkadaşları, sentezin büyük ölçüde dolaylı karşılaştırmalara dayandığını ve bulguların kafes tasarımının nedensel etkisi olarak yorumlanmaması gerektiğini özellikle vurgular [5]. Daher ve arkadaşları ise genişletilebilir TLIF'in çoğu klinik parametrede üstünlüğüne dair kanıtın sınırlı olduğunu ve beklenen yararın vaka özelinde maliyetle birlikte tartılması gerektiğini belirtir [4]. Jenkins ve arkadaşları ile Lee ve arkadaşlarının sonuçları da genişletilebilir kafeslerin statik kafeslere göre açık bir klinik üstünlüğünü göstermez [1, 3]. Kısacası toplu veriler, subsidans açısından tek yönlü bir sonuca izin vermemektedir.

Uzun takipli seri: genişletilebilir kafeste daha yüksek subsidans

Kaliforniya Üniversitesi San Francisco'da 10 yıllık dönemde tek ve iki seviyeli TLIF uygulanan 178 hastalık (210 seviye) ardışık seride, subsidans genişletilebilir kafes grubunda yüzde 19,7, statik grupta yüzde 5,4 bulunmuştur [6]. Genişletilebilir grupta yalnız tek taraflı fasetektomi yapılan alt grupta subsidans, posterior kolon osteotomisi yapılan alt gruba göre belirgin olarak yüksektir (yüzde 26,8 ve yüzde 4,8) [6]. Aynı seride dört genişletilebilir kafesin zamanla çöktüğü bildirilmiştir [6]. Yazarlar, genişletilebilir kafeslerin disk yüksekliğini başlangıçta daha iyi restore edebildiğini, ancak subsidans ve uç plak ihlalinin bu kazancı ortadan kaldırabileceğini belirtir [6].

Riski etkileyen etkenler

Subsidans riskini inceleyen çalışmalar hastaya, cerrahi tekniğe ve implanta bağlı etkenleri ayrı ayrı değerlendirir. Bu etkenlerin bir kısmı yalnız genişletilebilir kafeslerde, bir kısmı tüm interbody kafeslerde incelenmiştir. Aşağıdaki başlıklarda her bulgunun hangi hasta grubuna ve yaklaşıma ait olduğu belirtilmiştir. Bu ayrım, sonuçların genellenmesinde temkinli olmayı gerektirir.

Kemik kalitesi ve yaş

Genişletilebilir kafesle minimal invaziv TLIF uygulanan 148 hastalık bir seride subsidans oranı yüzde 14,9'dur; subsidans gelişen hastalar daha yaşlı ve kemik mineral yoğunluğu daha düşük olsa da bu farklar istatistiksel olarak anlamlı değildir [7]. Lateral interbody füzyon üzerine yapılan sistematik derlemede ise DXA T skoru −1,0 veya altı, 65 yaş üstü ve kadın cinsiyet her iki subsidans tipi için yüksek risk olarak tanımlanmıştır [9]. TLIF sonrası risk etkenlerini inceleyen bir meta-analiz, yaşı anlamlı risk etkeni bulmuş, kemik mineral yoğunluğu için anlamlı ilişki saptamamıştır [10]. Sonuçlar arasındaki bu fark, ölçüm yöntemleri ve hasta grupları farklı olduğu için beklenen bir durumdur.

Uç plak hasarı ve genişletme kuvveti

Aynı TLIF meta-analizinde kemik uç plak hasarı, subsidans için en güçlü risk etkeni olarak öne çıkmıştır (OR 7,52; %95 GA 2,08–27,17) [10]. Genişletilebilir kafeslerle yapılan bir biyomekanik çalışmada, sentetik kemik köpüğünün yoğunluğu arttıkça subsidans derinliğinin azaldığı gösterilmiştir [8]. Yazarlar, genişletme sırasında hissedilen dokunsal geri bildirimin subsidansı gerçek disk yüksekliği artışından güvenilir biçimde ayırt edemeyeceğini ve genişletilebilir kafes kullanılırken kemik kalitesinin dikkate alınması gerektiğini belirtir [8]. Çalışmanın üç yazarının bir implant üreticisinin çalışanı olduğu, yayının çıkar beyanında belirtilmiştir [8].

Kafes boyutu ve yerleşimi

Genişletilebilir kafes serisinde daha dar implant genişliği subsidansı öngören etken olarak bulunmuştur [7]. Lateral füzyon derlemesinde 22 mm veya üzeri kafes genişliğinin geç subsidansı önlemeye yardımcı olduğu, bazı çalışmaların da intraoperatif uç plak hasarından kaçınmak için 11 mm veya altı kafes yüksekliğini önerdiği bildirilmiştir [9]. Sentetik omur modelleriyle yapılan bir biyomekanik çalışmada, kafesin ön apofizer halkaya yerleştirilmesi merkezi yerleşime göre daha yüksek subsidans sertliği sağlamış, ancak en büyük subsidans derinliği değişmemiştir [11]. TLIF meta-analizinde ise kafes yüksekliği ile subsidans arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır [10].

Kafes malzemesi: PEEK ve titanyum

Malzeme karşılaştırmaları genişletilebilir kafeslere özgü değildir, ancak PEEK cage ve titanyum seçiminde sıkça başvurulan veriler sunar. Servikal ve lomber çalışmaları içeren bir meta-analizde füzyon oranı benzer, subsidans oranı ise titanyum kafeslerde daha yüksek bulunmuştur (OR 3,59) [12]. Daha geniş bir meta-analiz de enfeksiyon dışı etiyolojilerde titanyum kafeslerde daha yüksek subsidans bildirmiştir (RR 2,17) [13]. Lateral füzyon derlemesi ise kafes malzemesinin subsidansa etkisini belirsiz ya da tartışmalı olarak değerlendirmiştir [9].

Kanıtın sınırları ve değerlendirme için notlar

Bu alandaki çalışmaların büyük kısmı retrospektiftir; subsidans tanımları, takip süreleri ve cerrahi yaklaşımlar farklıdır. Meta-analizlerde doğrudan karşılaştırmalı çalışma sayısı azdır ve bazı sonuçlar dolaylı karşılaştırmalara dayanır [5]. Biyomekanik çalışmalar sentetik modellerle yapıldığından klinik sonuçlara doğrudan aktarılamaz [8, 11]. Bu nedenle literatür, genişletilebilir kafesin subsidans açısından statik kafesten daha iyi ya da daha kötü olduğuna dair kesin bir sonuç sunmaz.

Ürün değerlendirme sürecinde bu bulgular, kafes tipinden çok hasta seçimi, kemik kalitesinin değerlendirilmesi, uç plak hazırlığı ve implant boyutlandırması gibi etkenlerin önemine işaret eder. İnterbody füzyon ürün grubu ve minimal invaziv omurga sistemleri sayfalarında kafes tiplerine ait teknik bilgiler, kemik greftleri sayfasında ise füzyonda kullanılan greft seçenekleri yer alır. Omurga cerrahisi tıbbi malzemelerinin SUT karşılıkları SUT EK-3E-1 listesinde görülebilir.

Kaynaklar

Literatür taraması: PubMed, 27.10.2026. Sayısal veriler yayın özetlerinden aktarılmıştır.

1. Jenkins NW, Parrish JM, Khechen B, et al. Outcomes of expandable interbody devices in lumbar fusion: a systematic review and meta-analysis. Clin Spine Surg. 2020;33(6):230-243. doi:10.1097/BSD.0000000000000959 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32101992/
2. Calvachi-Prieto P, McAvoy MB, Cerecedo-Lopez CD, et al. Expandable versus static cages in minimally invasive lumbar interbody fusion: a systematic review and meta-analysis. World Neurosurg. 2021;151:e607-e614. doi:10.1016/j.wneu.2021.04.090 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33940268/
3. Lee S, Kim JG, Kim HJ. Comparison of surgical outcomes between lumbar interbody fusions using expandable and static cages: a systematic review and meta-analysis. Spine J. 2023;23(11):1593-1601. doi:10.1016/j.spinee.2023.07.012 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37473812/
4. Daher M, Aoun M, Hurley RK, et al. Static versus expandable transforaminal lumbar interbody fusion cages: a meta-analysis of complications, clinical, and radiographic outcomes. Spine J. 2026;26(2):329-340. doi:10.1016/j.spinee.2025.07.018 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40623528/
5. Shehniamirkhan M, Paeinmahali A, Bagherzadeh S, et al. Impact of expandable versus static interbody cages on subsidence and outcomes in minimally invasive transforaminal lumbar interbody fusion: a systematic review and meta-analysis. Global Spine J. 2026 (çevrim içi, baskı öncesi). doi:10.1177/21925682261460800 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/42304724/
6. Chang CC, Chou D, Pennicooke B, et al. Long-term radiographic outcomes of expandable versus static cages in transforaminal lumbar interbody fusion. J Neurosurg Spine. 2021;34(3):471-480. doi:10.3171/2020.6.SPINE191378 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33186902/
7. Subramanian T, Merrill RK, Shahi P, et al. Predictors of subsidence and its clinical impact after expandable cage insertion in minimally invasive transforaminal interbody fusion. Spine (Phila Pa 1976). 2023;48(23):1670-1678. doi:10.1097/BRS.0000000000004619 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/36940252/
8. Katz AD, Song J, Duvvuri P, et al. Bone density correlates with depth of subsidence after expandable interbody cage placement: a biomechanical analysis. Clin Spine Surg. 2025;38(6):E300-E305. doi:10.1097/BSD.0000000000001727 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39569881/
9. Wu H, Shan Z, Zhao F, Cheung JPY. Poor bone quality, multilevel surgery, and narrow and tall cages are associated with intraoperative endplate injuries and late-onset cage subsidence in lateral lumbar interbody fusion: a systematic review. Clin Orthop Relat Res. 2022;480(1):163-188. doi:10.1097/CORR.0000000000001915 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34324459/
10. Bi F, Chen W, Yu J. Risk factors for cage subsidence after transforaminal lumbar interbody fusion: a systematic review and meta-analysis. Clin Spine Surg. 2026;39(2):71-78. doi:10.1097/BSD.0000000000001819 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40590451/
11. Andriamifidy HF, Rohde M, Swami P, Liang H, Grande D, Virk S. Influence of placement of lumbar interbody cage on subsidence risk: biomechanical study. World Neurosurg. 2024;183:e440-e446. doi:10.1016/j.wneu.2023.12.118 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38154684/
12. Seaman S, Kerezoudis P, Bydon M, Torner JC, Hitchon PW. Titanium vs. polyetheretherketone (PEEK) interbody fusion: meta-analysis and review of the literature. J Clin Neurosci. 2017;44:23-29. doi:10.1016/j.jocn.2017.06.062 · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28736113/
13. Tan JH, Cheong CK, Hey HWD. Titanium (Ti) cages may be superior to polyetheretherketone (PEEK) cages in lumbar interbody fusion: a systematic review and meta-analysis of clinical and radiological outcomes of spinal interbody fusions using Ti versus PEEK cages. Eur Spine J. 2021;30(5):1285-1295. doi:10.1007/s00586-021-06748-w · https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33555365/